De Richtlijn TOS zorgt voor veel vragen. Deze vragen gaan met name over wanneer wel of niet toepassen en hoe precies (noteren). Veel ook over de inclusie- en exclusiecriteria. Is dat voor jou ook herkenbaar?

Je hebt waarschijnlijk al veel tijd erin gestoken, wellicht de Richtlijn helemaal doorgelezen of misschien (ook) met jouw kwaliteitskring er een avond aan besteed. Het zou ook nog kunnen dat je er al een training over gevolgd hebt. Maar misschien ook niet.

Hier volgt een blog met de ingezonden vragen naar aanleiding van de enquête (die overigens nog actief is en terug te vinden is in deze blogaankondiging).

 

15 vragen & antwoorden over de Richtlijn TOS

en mocht je dan nog vragen hebben… lees dan wat er onderaan de blog staat.

1.   Als de diagnose (vermoedelijke) TOS al is gesteld als het kind in behandeling komt, hoe verwerk je dat met de richtlijn?

 

Wanneer een kind hiermee wordt aangemeld start je meteen met de richtlijn, maar stap je dus wat verder in qua Methodisch Logopedisch Handelen. Je kijkt dus naar de aanbevelingen die starten vanaf Stap 8 van het Stappenplan, namelijk het Behandelplan. Uiteraard neem je deze diagnose over in jouw eigen diagnose.

 

2.   In het begin is nog niet alles in te vullen, omdat je soms eerst aan de slag gaat met een kind voordat je kunt bepalen of nader onderzoek nodig is, of dat er zorgen zijn… hoe dan te handelen?

 

Dat is volledig volgens de richtlijn werken. Dus helemaal perfect toch. Nadat jij jouw eigen onderzoek hebt afgerond volgens Stap 3 ga je verder naar Analyse en Behandelplan. Als je in al deze stappen kunt onderbouwen waarom je iets doet, dan is het helemaal verantwoord.

Het is niet verplicht om vanaf dag 1 meteen het hele onderzoeksarsenaal op ouders en kind af te vuren. Je kan hier ook de tijd voor nemen, mits je wel alle stappen van MLH volgt.

3.   Hoe kan ik alle/voldoende in/exclusiecriteria aan tonen?

 

Het aantonen of je deze inclusie en exclusie criteria hebt afgelopen en of deze aanwezig zijn of niet kan je ofwel bij je onderzoekstab of bij je journalen noteren. Wat noodzakelijk is, is dat de informatie terug te herleiden is. Dus als het kind voldoet aan alle inclusiecriteria, waar vind je dit dan terug?

Zo ook de exclusiecriteria, welke meestal door externen worden vastgesteld. Deze gegevens dien jij op te nemen in jouw zorgdossier. Als je hier naar verwijst, is dat voldoende.

Let wel op dat alle criteria getoetst of verworpen moeten zijn met gegronde reden voordat overgegaan kan worden naar definitieve TOS of niet-specifieke TOS diagnose.

 

4.   Hoe kan ik de richtlijn zo efficiënt en duidelijk mogelijk implementeren in Incura?

 

De TOS richtlijn is in weinig EPD’s goed verwerkt. De EPD focusgroep heeft als taak hier aanbevelingen in aan te brengen voor de verschillende EPD’s die hieraan meewerken. Met enige ‘Corona’ vertraging staat dit nog te gebeuren wat de TOS richtlijn betreft. Dus met een beetje geduld zal het in Incura op den duur goed erin staan.

Tot die tijd kan je zelf bij de loepjes je eigen standaardteksten maken zodat je beter kan werken aan onderbouwing.

Het afvinken van de checklist die in Incura staat, is niet gelijk aan de toepassing van de richtlijn.

5.   Hoe is dit makkelijk te verwerken in je dossier?

 

Dit antwoord is hetzelfde als bij vraag 4. Je kan de Online R TOS training doorlopen en dan loop je per MLH stap de TOS richtlijn door, waardoor je meteen je EPD kan aanpassen middels de toevoeging van teksten.

Afhankelijk van welk EPD je hebt, wordt dit door de EPD Focusgroep aangepakt. Er zijn 3 EPD’s die met deze pilot meedoen.

 

6.   Hoe precies te handelen bij meertaligheid?

 

Deze vraag is vrij algemeen. Wat er in de richtlijn staat, is dat bij de anamnese de meertaligheidsanamnese afgenomen dient te worden. Dit vormt de basis van je onderzoek. Vervolgens maak je de keuze welke taal onderzocht gaat worden n.a.v. de anamnesegegevens.

Voor inhoud over de behandeling van TOS en meertaligheid verwijs ik naar het boek ‘Taalontwikkelingstoornissen bij meertalige kinderen’ van Pearson, bekijk deze pagina van Kentalis: https://www.kentalis.nl/tos-en-meertaligheid of overweeg de aanwezige cursussen: https://www.kentalisshop.nl/nl/catalogsearch/result/?q=meertaligheid

7.   Hoe moet de richtlijn TOS gevolgd worden bij kinderen met een verminderd IQ?

 

Dat is afhankelijk van of de onderzoeker heeft aangetoond dat het kind voldoet aan het exclusiecriterium. Zo ja, dan is het een niet-specifieke TOS en wordt de richtlijn TOS niet meer gevolgd.

Als blijkt dat het verminderd IQ geen invloed heeft op de vermoedelijke TOS, volgens de onderzoeker, dan handhaaf je de richtlijn. Dit is dan niet anders dan als er geen verminderd IQ zou zijn.

Het antwoord op deze vraag rust dus bij de uitkomst van het ‘exclusie’-onderzoek.

 

8.   Wanneer precies wel en niet invullen?

Wanneer je wel en niet invult is vrij zwart-wit. Als je de richtlijn dient te volgen, vul je alles in volgens de stappen van MLH. De richtlijn volg je bij alle taalaanmeldingen.

Als het gaat om de keuze welke aanbevelingen wel of niet in te vullen, dan zijn de sterke aanbevelingen een moetje, de matige sterke een kunnen en de zwakke een kiezen. Dit leg ik uitgebreider uit in de training Richtlijn TOS.

 

 

9.   Hoe kan ik het beste de signalering op de moedertaal uitvoeren?

 

De richtlijn geeft aan bij aanbeveling 2 dat je de SNEL via ouders af kan nemen. Andere hulpmiddelen zijn ok onderdelen van de meertaligheidsanamnese met tolk, lexiconlijsten, mijlpalen bevragen in de moedertaal, vragenlijsten taalontwikkeling beschikbaar via cplol of de handreiking TOS bij meertaligheid (Simea, 2016).

 

In het boek van Pearson, die bij antwoord 6 is genoemd, staat “De Lexiconlijsten (Schlichting, 2006) zijn het enige signaleringsinstrument dat is ontwikkeld voor gebruik bij anders- en meertalige kinderen. Het zijn tweetalige vragenlijsten (Turks/Nederlands, Tarifit-Berbers/ Nederlands en Marokkaanse/ Nederlands) die door de ouders worden ingevuld. De lijsten bevatten vragen over de woordenschat en de eerste zinnen va het kind en zijn genormeerd op kinderen tussen de 20 en 31 maanden.

 

Let wel… de signalering wordt gedaan door de signaleerde instantie en niet door de eerstelijns logopedist. Meer hierover in de Online R TOS training.

 

10.  Wanneer moet de TOS-richtlijn gelden? ( na een bepaalde tijd? Of vanaf een bepaalde ernst?)

 

De TOS richtlijn wordt gebruikt vanaf de aanmelding voor taal. Dat wil zeggen, meteen vanaf het begin.

11.  Hoe voldoe ik aan het toetsen op de inclusie- en exclusiecriteria, zonder te snel door te verwijzen naar het AC voor multidisciplinaire diagnostiek? En wat MOET en wat MAG er nu precies wat dit betreft?

 

De inclusiecriteria kan je zelf onderzoeken. De exclusiecriteria zijn alleen door professionals te onderzoeken vanuit hun desbetreffende expertise. Zo zou je bijvoorbeeld voor alle onderdelen los kunnen gaan shoppen bij verschillende instanties. Bv. IQ onderzoek bij een psycholoog , enz.

De vraag is wat voor prijskaartje daar dan aan hangt.

Vervolgens leg jij als logopedist al deze onderzoeken naast elkaar en trek jij de conclusie en stel jij de diagnose TOS of geen TOS.

12.  Hoe kan ik in mijn logopediesysteem duidelijk en voldoende aangeven dat ik aan de TOS richtlijn voldoe?

 

Deze vraag is min of meer ook wel beantwoord bij vraag 4 en 5. Je kan de richtlijn zelf maken in je EPD om deze bruikbaar te maken. Je kan de incomplete versies van de EPD’s gebruiken en zelf de nodige aanbevelingen aanvullen.

Je kan ook zeggen, voorlopig staat het er nog niet goed in… dus dat ga ik afwachten. En tot die tijd werk jij de richtlijn af op papier. Je kan hier een soort checklist voor maken. Deze is ook beschikbaar in de Online R TOS training.

13.  Hoe kan ik het gebruiksvriendelijker voor mezelf maken?

 

Gebruiksvriendelijk is een subjectief begrip. De vraag is wanneer vind jij het gebruiksvriendelijk?

Wil je het in je EPD doen? Wil je het op papier doen?

Beide is goed en mogelijk. Zie de antwoorden bij vragen 4,5 en 12.

Het feit blijft wel dat deze richtlijn zorgt voor meer administratie. Ook daar volgt weer de vraag uit, wat vind jij dan verlichtend en gebruiksvriendelijk… wil jij een checklist die je kan vinken, of is vinken te veel…. Wil je standaardteksten of is het kiezen ervan te veel?

 

14.  Wanneer zet je de volledige richtlijn in?

 

Dit is een leuke vraag omdat er geen antwoord op is. Wat ik wel kan zeggen is dat je start met de richtlijn zodra je een taalaanmelding hebt. Of wanneer er een talig component uit je onderzoek blijkt te komen.

 

Maar wanneer je het volledig gebruikt… dan hangt van veel zaken af. Zijn alle in- en exclusiecriteria aanwezig?

Je gebruikt dus altijd wel een deel van de richtlijn, totdat je deze niet meer hoeft te gebruiken…volgens de richtlijn 😉

 

Je zou kunnen zeggen wanneer je de volledige richtlijn gebruikt, is wanneer je een echte TOS-er hebt, maar dat weet je niet vanaf het begin.

Dus mijn advies is, geen nachten wakker liggen op deze vraag, want je weet het pas wanneer je het weet. Het is een proces. De richtlijn is een proces. Doorloop dit proces samen met je cliënten en dan komt het goed.

 

15.  Wanneer moet je beginnen met de richtlijn invullen. vaak kan je na de eerste sessie (intake) nog geen inschatting maken of het een vermoedelijke tos zal zijn of niet. doe je dit na het testen of na een half jaar behandelen?

 

Leuk om deze vraag vanuit verschillende invalshoeken te krijgen. Het antwoord blijft gelukkig hetzelfde. Je begint altijd met de richtlijn bij een taalaanmelding. Dus dan start je ook meteen met invullen van de aanbevelingen die bij aanmelding horen. Vervolgens loop je alle stappen van MLH af met de daar bijbehorende aanbevelingen. Per stap kan je invullen wat nodig is, op het moment dat je bij die stap bent aangekomen.

Specifiek op jouw voorbeelden, je kan dus pas de vermoedelijke TOS vaststellen na je onderzoek. Je wacht zeker niet een half jaar.

 

 

Ik hoop dat deze vragen jou op weg helpen. Mocht je er meer hebben tijdens het lezen, dan kan je deze onderaan in de commentbox stellen.

 

Wil je meer weten over de toepassing van de Richtlijn TOS inclusief Stappenplan en checklists, de Online R TOS training is  beschikbaar.

 

Eenvoudige toepassing van de Richtlijn TOS, Zo gezegd, zo gedaan
Ik meld mij aan!
0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *