Doelen stellen in de praktijk

Ineke de Groot en Maartje Oosterwijk
2017, Koninklijke van Gorcum, 120 pag.
€19,00 ISBN 9789023254836

 

SMART doelen stellen doen we als logopedist allemaal. In deze tijd van transparantie, meetbaarheid en kwaliteitstoetsen, is het stellen van SMART doelen de dagelijkse praktijk.

Toch blijft dit voor veel logopedisten een niet zo’n makkelijk onderdeel van hun werk.

 

Dit boek is in eerste instantie geschreven als studieboek voor logopediestudenten, maar ook bedoeld voor docenten, stagebegeleiders en voor logopedisten in het werkveld.

De auteurs hebben daarom 2 inleidingen in het boek geschreven. Eén gericht op de logopediestudent en één voor de overige lezers. Het taalgebruik en de formuleringen zijn op de beginner afgestemd, waardoor het boek makkelijk leest

Het boek kan in totaliteit gelezen worden, maar het is ook mogelijk om losse hoofdstukken te lezen of het boek als naslagwerk te gebruiken.

Methodisch handelen

In het 1e hoofdstuk wordt het methodisch handelen beschreven gebaseerd op het boek Methodisch handelen in de logopedie van Henriëtte Kuiper. Aan het eind van elk onderdeel wordt een beknopte duidelijke samenvatting gegeven van het doel van het betreffende onderdeel. Deze samenvattingen zijn heel praktisch als je het boek als naslagwerk gebruikt. Omdat het boek op de beginner is afgestemd is, zou ik zeker (ook) het boek van Henriëtte Kuiper lezen.

VAS schaal

Er wordt in het boek achtergrondinformatie gegeven over het stellen van doelen. Daarbij worden gelukkig veel voorbeelden gegeven waardoor de informatie duidelijker wordt. De auteurs introduceren een nieuwe schaal; de schaal voor tevredenheid. Dit is een soort VAS schaal voor het meetbaar maken van doelen op participatieniveau. Wanneer je doelen stelt voor de cliënt, kun je deze schaal gebruiken, maar mijn ervaring is dat een VAS schaal gericht op de klacht die de cliënt ervaart, ook heel goed voldoet.

ICF principe

De auteurs lichten theorieën en modellen toe. Deze informatie is natuurlijk heel belangrijk bij het stellen van doelen. Het Beroepsprofiel Logopedist en Evidence-based practice komen aan de orde. Het ICF principe wordt duidelijk uitgelegd; vooral het invullen van het schema. De formulering is heel begrijpelijk. Tevens besteden de auteurs aandacht aan didactische vaardigheden van de logopedist en aan de diverse meetinstrumenten, zowel objectief als subjectief.

Bronvermelding ICF Schema: NVLF Handreiking ICF 2017

SMART principe

De laatste 2 hoofdstukken gaan uiteindelijk over het stellen van doelen volgens het SMART principe en casuïstiek met SMART doelen. Er worden voor elk onderdeel van SMART voorbeelden gegeven van foute en goede doelen. Deze voorbeelden geven goede handvatten voor het zelf stellen van doelen.

Persoonlijke doelen

Naast het formuleren van doelen voor de cliënt, gaat men in het boek ook in op het stellen van persoonlijke doelen en op doelen betreffende het logopedisch handelen. Dit lijkt me vooral belangrijk voor het onderwijs en minder voor logopedisten in het werkveld. De casuïstiek richt zich op de verschillende logopedische stoornissen en dienen ter inspiratie. Eén casus is heel compleet en uitgebreid beschreven. Dit betreft alleen een stemcasus.

Het boek bevat verder een verklarende woordenlijst, een VAS-schaal en handige voorbeeldschema’s die hulp kunnen bieden bij het bereiken van doelen.

Mijn mening

Het is een overzichtelijk boek en door de duidelijke indeling in hoofdstukken makkelijk in gebruik en handig als naslagwerk in de boekenkast van iedere logopedist. Naast het lezen van dit boek, zou ik zeker ook het boek Methodisch handelen in de logopedie van Henriëtte Kuiper lezen.

Tevens blijft het volgen van cursussen gericht op het basisniveau omtrent:

  • het voldoen aan de richtlijn dossiervorming en
  • het stellen van doelen en
  • ook het up to date houden van de vaardigheden omtrent nieuwe criteria van de richtlijn dossiervorming,

aan te bevelen omdat er in een cursus veel meer afgestemd wordt op de eigen situatie d.m.v. het interactief karakter van een cursus.

Boekrecensie geschreven door:

Jolanda van Eikeren, Logopedist

Veel dank aan  Jolanda van Eikeren voor het schrijven van deze recensie.

Ben je geïnteresseerd in het boek ‘S.M.A.R.T. in de Logopedie’ aan te schaffen, dan via deze link. Dan worden de auteurs beloond.

En dan nog…

een paar vragen van mij, want uiteraard heb ik weer een weggever voor je! Je krijgt weer een cadeautje van mij als je je antwoorden onder de blog post. Wat het is, blijft nog een verrassing… of 2 verrassingen…

  1. 1. Waar loop jij tegen aan wat de SMART doelen betreft?
  2. 2. Heb je er al eens een training voor gevolgd?
  3. 3. Zo ja, wat is het resultaat?
  4. 4. Heb je interesse in een workshop SMART hoofddoelen stellen?

De eerst volgende workshop is op maandag 18 maart om 10:00 te Rotterdam. Om aan te melden klik hier.

 

SMART hoofddoelen stellen? Zo gezegd, zo gedaan !!!

 

 

 

22 antwoorden
  1. Ayse
    Ayse zegt:

    Hoi Niña,

    Vraag 1: Op de opleiding hebben wij altijd geleerd om het hoofddoel op participatieniveau te formuleren en niet op
    stoornisniveau. In de praktijk merk ik dat het lastig is om een dergelijk doel meetbaar te maken. Je kunt er natuurlijk een VAS schaal in zetten. Ik merk dat we doelen meetbaar maken door in het doel te beschrijven: gemeten met de Schlichting of een andere test. Dit lijkt soms tegenstrijdig te zijn, omdat we het doel op participatieniveau formuleren en om het half jaar moet evalueren. Dat betekent dan dat je het kind om het half jaar gaat testen wat aan de andere kant soms belastend kan zijn. De VAS schaal
    lijkt hierdoor soms wat beter te passen.

    Vraag 2: Nog niet. Kers vers van de opleiding :).

    Vraag 4: Zou handig kunnen zijn. Voornamelijk ook door wat ik bij vraag 1 heb ingevuld. Het formuleren van een hoofddoel zou in principe niet veel tiid moeten kosten voor een logopedist. Ik merk dat het in de praktijk nog lastig kan zijn, zie vraag 1.

    Beantwoorden
    • Niña van Wermeskerken
      Niña van Wermeskerken zegt:

      Hoi Aysenur,

      Er zijn meerdere wegen die naar Rome leiden, zo ook met de SMART hoofddoelen. Je kan ze op participatieniveau stellen, je kan ze op stoornis niveau stellen. Het gaat er voornamelijk om dat ze een verbetering beschrijven, en dan wel SMART.
      Misschien zie ik je wel bij de komende SMART workshop

      Groetjes Niña

      Beantwoorden
  2. Marilyn Penders
    Marilyn Penders zegt:

    1. Ik loop ertegen aan het doel zo breed te formuleren dat ik tijdens de behandelingen meerdere kanten op kan. Ik weet regelmatig niet zeker of het zo juist is.
    2. Ja
    3. Enkele praktische standaarddoelen
    4. Eventueel. Alleen als de problematiek die ik behandel ook aan bod komt.

    Beantwoorden
    • Niña van Wermeskerken
      Niña van Wermeskerken zegt:

      Hoi Marilyn,

      Je kan ook meerdere hoofddoelen opstellen, dan dekt het wellicht meer de lading? Welke problematiek behandel je, ivm je antwoord op vraag 4? In principe komt namelijk alles aanbod wat de deelnemers inbrengen.

      Ik lees het graag van je.
      Niña

      Beantwoorden
  3. maria
    maria zegt:

    1. Waar loop jij tegen aan wat de SMART doelen betreft?: Ik wil graag de doelen kunnen behalen natuurlijk, maar ik behandel neurologische stoornissen zoals Parkinson en dat wordt meestal niet beter (soms best snel slechter, hoewel ze wel wat aan de therapie hebben), hoe kan ik het formuleren zodat het doel toch te behalen valt.
    2. Heb je er al eens een training voor gevolgd?: Zijdelings is het meegenomen in een andere cursus (DTL) en tijdens kwaliteitskring is er aandacht aan besteed
    3. Zo ja, wat is het resultaat? copy en paste van een aantal redelijke doelen, waarin je dan de naam en soms termen (persoonlijke taal v client) iedere keer aanpast.
    4. Heb je interesse in een workshop SMART hoofddoelen stellen?: misschien.

    Beantwoorden
    • Niña van Wermeskerken
      Niña van Wermeskerken zegt:

      Hoi Maria,

      Op zich kan je ook met neurologische doelen haalbare doelen stellen. Jij bent nog geen lid van de besloten groep voor mijn cursisten geloof ik? Als je daar lid van wordt, kan je een aantal doelen in die groep zetten en zal ik erop reageren. Samen met collega’s die ook ervaring hebben vanuit neuro en mijn trainingen.
      De groep heet Bedreven op weg naar Auditproof

      Mocht je interesse hebben in een training, dan komt er een cadeautje aan voor de komende SMART workshop.
      Niña

      Beantwoorden
  4. José
    José zegt:

    Hallo Nina (en Jolanda) Dank voor de heldere omschrijving van het boek.
    Hier mijn antwoorden
    1. Waar loop jij tegen aan wat de SMART doelen betreft? –> op tijd schrijven van de doelen. Het doel kort en krachtig houden.
    2. Heb je er al eens een training voor gevolgd? –> ja
    3. Zo ja, wat is het resultaat? –> weer duidelijk voor ogen wat je kan doen.
    4. Heb je interesse in een workshop SMART hoofddoelen stellen? –> ja
    Groeten van Jose

    Beantwoorden
    • Niña van Wermeskerken
      Niña van Wermeskerken zegt:

      Hoi Jose,

      Je zegt ‘op tijd schrijven van de doelen’ bedoel je daarmee binnen je behandeling qua administratietijd? Of de tijd van het doel, de T van SMART?
      Mocht je interesse hebben in de komende workshop, dan komt er een leuk cadeautje je toe.
      Bedankt voor je reactie.
      Niña

      Beantwoorden
      • José Nijboer
        José Nijboer zegt:

        Beste Niña: ik bedoel echt letterlijk op tijd schrijven van de doelen. Je neemt het onderzoek af, uitgewerkt en dan gelijk een doel in het systeem zetten.
        Welke workshop bedoel jij precies?
        Lees het graag
        groeten van Jose

        Beantwoorden
        • Niña van Wermeskerken
          Niña van Wermeskerken zegt:

          Hoi Jose,
          Oke ik begrijp hieruit dat het moment van het daadwerkelijk schrijven van je hoofddoel het probleem is…
          ik adviseer om in ieder geval na je anamnese te starten met een onderzoeksdoel zodat je altijd binnen de 5 sessies je eerste hoofddoel hebt opgesteld zoals het nieuwste addendum vraagt.
          daarnaast zou ik adviseren om na je onderzoek in je administratietijd in te plannen om je diagnose en behandelplan op te stellen. begrijp je?

          Welke workshop ik bedoelde was een workshop smart doelen, die is inmiddels al geweest 18 maart. Ik weet dat jij sowieso nog een keer samen wilde zitten voor de doelen.

          Groetjes Niña

          Beantwoorden
  5. M. Rutten
    M. Rutten zegt:

    Hallo,

    Wat ik vooral lastig vond met Smart doelen was om ze goed meetbaar te maken. Tijdens de training Zo gezegd zo gedaan hebben we er wat meer uitleg over gekregen. Sindsdien heb ik het gevoel dat het me redelijk goed af gaat.

    Beantwoorden
    • Niña van Wermeskerken
      Niña van Wermeskerken zegt:

      Hoi Marleen,

      Fijn dat je er wat meer mee uit de voeten kan. Je krijgt een leuke VAS liniaal cadeau. En mocht je nog beter willen worden in SMART doelen, dan ontvang je ook een kortingscode voor de SMART workshop van 18 maart
      Succes, Niña

      Beantwoorden
  6. Cita Boterman
    Cita Boterman zegt:

    Hallo
    In de cursus Auditproof heb ik geleerd dat je SMART doel meetbaar moet zijn, je moet dus aangeven hoe je de verbetering gaat meten, bv met de CAT onderdeel woordvinding wat dan bv verbeterd moet zijn naar een score van 35.
    Ik gebruikte vaak de VAS-score waarbij de client kon aangeven hoe erg ze het probleem ervoer en dat gebruikt ik in het doel bv VAS verbeterd naar een score van 6 of lager.
    Er werd aangegeven dat het gebruik van de VAS als meetpunt niet mocht, maar in de Lo en Fo staat dat dit wel mag.
    Hoe zit dit dan nu??

    Beantwoorden
    • Niña van Wermeskerken
      Niña van Wermeskerken zegt:

      Hoi Cita

      Het mag wel. Zoals ik in de training uitleg, als je je doel meetbaar maakt met een meetinstrument/ test dan is je doel op stoornis of activiteiten niveau. Als je je doel meetbaar maakt met een VAS is het op participatieniveau. Dus het ligt aan het type doel wat je opstelt en wie je wilt dat je de beoordelaar van het doel is. Als het gaat om een beleving van de patiënt, dan is het een participatie doel met een VAS.
      Is het zo wat duidelijker? Zit je al in de besloten facebookgroep als cursist? Dan kan je ook je doelen daar plaatsen en denken andere cursisten met je mee, en ik reageer ook altijd.

      Succes Niña

      Beantwoorden
  7. Melissa
    Melissa zegt:

    vraag 1: moeilijk om concreet aan te geven wat de bedoeling is. Met spraak vind ik het niet zo moeilijk, maar voor taalbehandelingen is het zo lastig in te schatten wat haalbaar is.

    vraag 2; nee, maar op de opleiding is het wel behandeld.

    vraag 4; Ja, wellicht dat ik dat binnenkort ga doen

    Beantwoorden
    • Niña van Wermeskerken
      Niña van Wermeskerken zegt:

      Hoi Melissa,

      Wat doe je voor spraak dat het voor jou makkelijker is dan voor taal? kan je diezelfde mentaliteit ook toepassen bij taal?
      Een kleine tip, schrijf letterlijk op wat je denkt dat haalbaar is, het blijft een schatting. Maar maak het niet te groot.

      Succes! Niña

      Beantwoorden
  8. Alice
    Alice zegt:

    1. Tijdens de opleiding leer je om volgens het icf schema te werken en je doel hierop in te stellen. Daarnaast maak ik het doel meetbaar door het te evalueren middels een meetinstrument, uiteraard afhankelijk van de hulpvraag. Een hulpvraag zoals graag hulp onverstaanbaar spreken omdat hij snel spreekt, vind ik dan weer lastiger om meetbaar te maken. Dit probeer ik op te lossen met de vas en een opname te maken van het spreken bij aanvang en evaluatie moment. Maar het is dan niet zo meetbaar als een taalstoornis. Dat vind ik lastig
    2. Tijdens de training voor auditproof is het stellen van een goed doel aanbod gekomen en van die informatie maak ik vaak nog gebruik.
    4.
    Ik heb onlangs nog de cursus auditproof gevolgd, dus voor nu nog niet, maar als ik merk dat ik vaker ga vastlopen zeker wel weer.

    Beantwoorden
    • Niña van Wermeskerken
      Niña van Wermeskerken zegt:

      Hoi Alice,

      Het is ook goed om het denkwerk in je icf schema te zetten. Je doel op ofwel stoornis, beperking of participatie dan gericht op de hulpvraag en wat er uit je onderzoek is gekomen.
      Onverstaanbaar spreken is een waarneming, dus het is zeker handig om een vas te gebruiken of de schaal van verstaanbaarheid
      Het blijft een subjectieve mening.
      Succes met implementeren!
      Niña

      Beantwoorden
  9. Natascha
    Natascha zegt:

    Hierbij mijn antwoorden op de vragen:
    vraag 1: ik blijf het lastig vinden om de doelen meetbaar te maken en de doelen niet te evalueren middels een test en daarom vind ik de taaldoelen nog steeds het lastigst.
    vraag 2 ja
    vraag 3 ik snap het beter, heb handige handvatten gekregen, maar het lijkt tijdens de training toch makkelijker dan in de praktijk (misschien denk ik te veel en te moeilijk)
    vraag 4 al gedaan maar het blijft voor mij toch een dingetje

    Beantwoorden
    • Niña van Wermeskerken
      Niña van Wermeskerken zegt:

      Hey Natascha,

      De taaldoelen zijn ook iets lastiger dan de doelen die je kan evalueren middels een test. Maar het is echt een kwestie van omdenken, zodra je het door hebt, gaat het net zo makkelijk als de andere doelen.
      We hebben binnenkort een belafspraak, hebben we het er over.

      Succes,
      Niña

      Beantwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *